Ποιοι είναι κατάλληλοι για χειρουργική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας;

Σκρέκας Γιώργος MD, ISS, IASMEN Χειρουργός - Λαπαροενδοσκόπος www.skrekas.net.
FH Sp Registrar St' Marys Hospital, London. Δ/ντης Χειρουργικής Μονάδας Παχυσαρκίας ΙΑΣΩ GENERAL.  ΤEL.210 7484185-8 & 6939 193 876            

 

Η απόφαση για χειρουργική θεραπεία λαμβάνεται όταν η παχυσαρκία είναι σοβαρή (ΔΣΒ > 40 Kg/m2), επίμονη (περισσότερο απο 5 χρόνια) και εφ’ όσον οι συντηρητικές θεραπευτικές παρεμβάσεις (δίαιτες, φάρμακα κλπ) δεν αποδίδουν. Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής επιστημονικής επιτροπής για τη βαριατρική χειρουργική (BSCG), το κριτήριο του ΔΣΒ δεν είναι πάντα δεσμευτικό. Σε μερικές περιπτώσεις η χειρουργική ενδείκνυται και σε ελαφρότερες μορφές παχυσαρκίας (ΔΣΒ = 35 Kg/m2) όταν συνυπάρχουν σοβαρά προβλήματα υγείας που επιδεινώνονται απο την παχυσαρκία και αναμένεται ότι η ωφέλεια απο την απώλεια βάρους θα είναι σημαντική. Παραδείγματα τέτοιων παθήσεων αποτελούν ο διαβήτης, οι βαριές μορφές αρθροπάθειας και η σοβαρή ψυχολογική επιβάρυνση. Σε περιπτώσεις ατόμων με πρόσφατη απώλεια βάρους λόγω κάποιου εντατικού προγράμματος, λαμβάνεται συνήθως υπ’ όψη ο αρχικός ΔΣΒ. Χειρουργική αντιμετώπιση ανεξάρτητα από το ΔΣΒ ενδείκνυται επίσης και σε περιπτώσεις υποτροπής (αύξηση βάρους) μετά από μια επιτυχή συντηρητική θεραπεία.*

 

Ενδείξεις χειρουργικής αντιμετώπισης της παχυσαρκίας.

ΔΣΒ > 40 kg/m2

ΔΣΒ > 35 kg/m2 όταν συνυπάρχουν σοβαρές παθήσεις που σχετίζονται με την παχυσαρκία.

Διάρκεια παχυσαρκίας > 5 έτη.

Αποτυχία συντηρητικών μεθόδων ή υποτροπή.

Ηλικία μεταξύ 16 και 65 ετών.

Δέσμευση για μακροπρόθεσμες μεταβολές του τρόπου ζωής.

 

Απόλυτες αντενδείξεις για χειρουργική θεραπεία αποτελούν οι παθολογικές μορφές παχυσαρκίας (υποθυρεοειδισμός, σύνδρομο Cushing, σύνδρομο Prader-Willi κλπ), η σοβαρή ψυχασθένεια, η εξάρτηση απο αλκοόλ και ναρκωτικά και η συνύπαρξη σοβαρών παθήσεων που αυξάνουν σημαντικά τον χειρουργικό κίνδυνο. Οι απόλυτες αντενδείξεις, συνοψίζονται στον παρακάτω πίνακα:

 

Αντενδείξεις χειρουργικής αντιμετώπισης της παχυσαρκίας.

Απουσία προηγούμενης προσπάθειας για αντιμετώπιση του προβλήματος με συντηρητικά μέσα.

Άτομα που δεν θέλουν ή δεν έχουν τη δυνατότητα συμμετοχής σε μακροχρόνια προγράμματα ιατρικής παρακολούθησης. 

Άτομα με μή σταθεροποιημένες ψυχωσικές διαταραχές, βαριά κατάθλιψη και διαταρχές προσωπικότητας. Τέτοιοι ασθενείς μπορούν να χειρουργηθούν μόνο με τη συγκατάθεση ψυχιάτρου. 

Άτομα που είναι ανίκανα να αυτοεξυπηρετηθούν και δεν έχουν οικογενειακό ή κοινωνικό υποστηρικτικό περιβάλλον.

Εξάρτηση από αλκοόλ και τοξικές ουσίες. 

Συνυπάρχουσες σοβαρές παθήσεις που περιορίζουν το προσδόκιμο της ζωής. 

 

Στις σχετικές αντενδείξεις της χειρουργικής θα πρέπει να αναφέρουμε επίσης την ηλικία (κάτω των 18 και άνω των 60), την κακή φυσική κατάσταση και το χαμηλό επίπεδο επικοινωνίας και συμμόρφωσης με τις ιατρικές οδηγίες.

www.skrekas.net/surg_hem.htm

Η σημασία του ψυχιατρικού ιστορικού.

Η απώλεια βάρους και η επακόλουθη αλλαγή της φυσικής εικόνας του σώματος, μπορεί σε μερικές περιπτώσεις να δημιουργήσει κατάθλιψη και σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα. Μετά την επέμβαση οι διαπροσωπικές σχέσεις και οι προϋπάρχουσες ψυχολογικές διαταραχές μπορεί να βελτιωθούν ή και να επιδεινωθούν.

«Πρίν άκουγα πολλά σχόλια για την εμφάνιση μου αλλά προσπαθούσα να μην δίνω σημασία γιατί είχα δίπλα μου κάποιους ανθρώπους που με αγαπούσαν, ή που νόμιζα ότι μ' αγαπούσαν. Το λέω αυτό γιατί πολλοί απ' αυτούς δεν υπάρχουν πλέον στη ζωή μου. Μετά την εγχείρηση και τα πρώτα εμφανέστατα αποτελέσματα, έχασα το "προνόμιο" της ανοχής τους. Άρχισαν να με βλέπουν ανταγωνιστικά και να με αντιμετωπίζουν με κακία. Τους πλήγωνε η ευτυχία μου.» Δείτε την προσωπική εμπειρία της Ελένης Α. εδώ

«Ξαφνικά όλος ο κοινωνικός μου περίγυρος άλλαξε στάση απέναντί μου. Πολλοί γνωστοί δεν με αναγνώριζαν ή με κοιτούσαν περίεργα. Αισθανόμουν βέβαια υπέροχα ακούγοντας τα συγχαρητήρια για την αλλαγή μου, όμως η διστακτικότητα στη συμπεριφορά του και η απόσταση που ένιωθα μου δημιουργούσαν αμηχανία. Δεν ήξερα πώς να φερθώ.. Ένιωθα σαν να μην ήμουν εγώ αλλά κάποιος άλλος που έπρεπε να ξαναμάθει τον κόσμο απ’ την αρχή. Ευτυχώς σήμερα, όλα αυτά ανήκουν στο παρελθόν. Πιστεύω όμως ότι στη φάση της αλλαγής μου θα έπρεπε ίσως να βοηθηθώ από κάποιο ψυχολόγο. Η αλλαγή στην εμφάνισή μου έγινε τόσο γρήγορα και ήταν τόσο ριζική, που ακόμα δεν έχω συνηθίσει εντελώς τον καινούριο μου εαυτό.» Δείτε την προσωπική εμπειρία του Στέλιου Χ.  εδώ

Η προεγχειρητική ψυχιατρική εξέταση των υποψηφίων για χειρουργική της παχυσαρκίας είναι απαραίτητη για να εντοπιστούν εκείνοι οι ασθενείς που δεν θα ωφεληθούν απ τη χειρουργική ή θα χρειαστούν ειδική προετοιμασία και υποστήριξη για την επέμβαση.
Οι ασθενείς με ιστορικό ελεγχόμενης ψυχιατρικής νόσου μπορούν να χειρουργηθούν μόνο με τη συγκατάθεση του θεράποντος ψυχιάτρου. Βαριά ψυχικά νοσήματα όπως οι ψυχώσεις (σχιζοφρένεια, μανιοκαταθλιπτική ψύχωση κλπ) αποτελούν απόλυτη αντένδειξη για χειρουργείο. Ακατάλληλοι επίσης θεωρούνται και οι ασθενείς που έχουν μη ρεαλιστικές απαιτήσεις απο τη χειρουργική ή χαμηλό επίπεδο αντίληψης και συνεργασίας. Άτομα που πάσχουν απο σοβαρές μορφές ψυχογενών διαταραχών της διατροφικής συμπεριφοράς όπως βουλιμία, νυχτοφαγία και παροξυσμική υπερφαγία, χειρουργούνται μόνο εφ’ όσον παρακολουθούνται και υποστηρίζονται παράλληλα απο εξειδικευμένο ψυχολόγο.

  
Βαριατρική χειρουργική στην εφηβική ηλικία.*

Προγράμματα βαριατρικής χειρουργικής για παιδία ή εφήβους μπορούν να υλοποιηθούν μόνο σε κέντρα με μεγάλη εμπειρία στη χειρουργική αντιμετώπιση παχυσαρκίας, που έχουν επίσης τη δυνατότητα πολύπλευρης αντιμετώπισης και συνεχή κάλυψη από ειδικότητες παιδιατρικής / παιδοχειρουργικής, διαιτολογίας και παιδοψυχολογίας. Στους εφήβους με βαριά παχυσαρκία, η χειρουργική ενδείκνυται όταν πληρούνται οι παρακάτω προϋποθέσεις: 

· ΒΜΙ >40 με ένα τουλάχιστον συνυπάρχον πρόβλημα υγείας, που σχετίζεται με την παχυσαρκία.
· Έχει ολοκληρωθεί η ανάπτυξη και η σκελετική ωρίμανση.
· Έχει προηγηθεί προσπάθεια συντηρητικής αντιμετώπισης διάρκειας 6-12 μηνών σε κάποιο εξειδικευμένο κέντρο.
· Υπάρχει ψυχολογική ωριμότητα και καλό επίπεδο συνεργασίας με τους ιατρούς και τον ψυχολόγο και διάθεση συμμετοχής στο πρόγραμμα μετεγχειρητικής παρακολούθησης.

Πρός το παρόν δεν υπάρχουν στη χώρα μας κέντρα με πρόγραμμα βαριατρικής χειρουργικής για παιδία.

Βαριατρική χειρουργική σε άτομα ηλικίας άνω των 60 ετών.*

Η βαριατρική χειρουργική σε άτομα ηλικίας άνω των 60 ετών έχει θέση μόνο όταν τα αναμενόμενα ωφέλη είναι σαφή και υπερκαλύπτουν τον χειρουργικό κίνδυνο. Το κυριότερο όφελος για αυτούς τους ασθενείς είναι η βελτίωση της ποιότητας διαβίωσης δεδομένου ότι δεν αναμένεται να παραταθεί η διάρκεια της ζωής λόγω της απώλειας βάρους.


* Interdisciplinary European Guidelines for Surgery for Severe (Morbid) Obesity. Obesity Surgery, 2007Feb;17(2):260-70

 

.

© 2003-2005 goMED Ltd. All rights reserved