Αποτελέσματα της χειρουργικής στην παχυσαρκία. 


Σκρέκας Γιώργος MD, ISS, EAES Χειρουργός - Λαπαροενδοσκόπος, www.skrekas.net.
FH Sp Registrar St' Marys Hospital, London. Δ/ντης Χειρουργικής Μονάδας Παχυσαρκίας ΙΑΣΩ GENERAL. ΤEL.210 7484185-8 & 6939 193 876 

 

Η αποτελεσματικότητα των χειρουργικών επεμβάσεων συνήθως εκτιμάται με βάση την εκατοστιαία απώλεια του πλεονάζοντος βάρους. Σαν «πλεονάζον» θεωρείται το άνωθεν του ιδανικού βάρος, όπως αυτό ορίζεται από τους ειδικούς πίνακες για το ύψος και το φύλο του κάθε ατόμου. Το αποτέλεσμα χαρακτηρίζεται σαν «άριστο» όταν η απώλεια βάρους είναι μεγαλύτερη από το 75% του πλεονάζοντος βάρους, ενώ θεωρείται κατά συνθήκη αποδεκτό όταν η απώλεια πλεονάζοντος βάρους είναι μεγαλύτερη από το 50% (πίνακας).

Αποτελεσματικότητα χειρουργικών επεμβάσεων με βάση την (%) απώλεια πλεονάζοντος βάρους (%EWL).

Αποτέλεσμα

Απώλεια πλεονάζοντος βάρους (%)

Κακό

<25% ή >100%

Φτωχό

0-25%

Μέτριο

25-50%

Καλό έως πολύ καλό

50-75%

Άριστο

>75%

Μετά τη χειρουργική επέμβαση παρατηρείται σημαντική απώλεια βάρους που συνήθως συνεχίζεται για 12-18 μήνες. Ο ρυθμός απώλειας βάρους επηρεάζεται από την ηλικία, το φύλο και το προεγχειρητικό πλεονάζον βάρος. Όσο μεγαλύτερο είναι το πλεονάζον βάρος, τόσο μεγαλύτερη είναι και η ανά μήνα απώλεια βάρους. Δώδεκα μήνες μετά την επέμβαση οι περισσότεροι ασθενείς έχουν χάσει περισσότερο από το 1/3 του αρχικού τους βάρους ενώ στους 18 μήνες το βάρος προσεγγίζει στο ιδανικό με μια απόκλιση 15-20%. Στο σημείο αυτό δημιουργείται μεταβολική ισορροπία και η απώλεια βάρους σταματά. Η μεταβολική ισορροπία επέρχεται για τους εξής λόγους:

Μετά τη χειρουργική επέμβαση παρατηρείται ανορεξία που διαρκεί 3-6 μήνες. Η επάνοδος της όρεξης και η προοδευτική βελτίωση της ανοχής στο φαγητό, οδηγούν σε αύξηση της κατανάλωσης τροφής. 

Επειδή οι ημερήσιες θερμιδικές ανάγκες του οργανισμού εξαρτώνται από το βάρος, μειώνονται παράλληλα με την απώλεια του βάρους. Μετά από μια σημαντική απώλεια βάρους οι ασθενείς ανακτούν τη χαμένη τους αυτοπεποίθηση και έχουν καλύτερη διάθεση και ποιότητα ζωής. Η υπέρταση, ο σακχαρώδης διαβήτης, το υπνοαπνοϊκό σύνδρομο και η αρθρίτιδα υποχωρούν στο 65-85% των περιπτώσεων. Ο κίνδυνος θανάτου από καρδιαγγειακά συμβάματα και καρκίνο μειώνεται κατά 40%. 

Ενδεικτικά αποτελέσματα της χειρουργικής στα νοσήματα που συνοδεύουν την παχυσαρκία.

  Θεραπεία Βελτίωση

Διαβήτης

82% 18%

Υπέρταση

70% 18%

Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση

72% 24%

Υπερχοληστεριναιμία

63% 33%

Αρθρίτις

41% 47%

Άσθμα

13% 69%

Υπνοαπνοϊκή άπνοια

82% 18%

 

Στον πίνακα που ακολουθεί συγκρίνονται τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα συντηρητικών και χειρουργικών μεθόδων απώλειας βάρους.

 

Συνοπτικός πίνακας αποτελεσμάτων διαφόρων θεραπευτικών προσεγγίσεων στην παχυσαρκία. 
Θεραπεία Μέση απώλεια βάρους (Kg) στα 1-2 χρόνια Μέση απώλεια βάρους (Kg) στα 3-6 χρόνια Αποτελεσματικότητα στην πρόληψη υποτροπής

Δίαιτες

Άλιπες, υποθερμιδικές -3.9 (-2.3 ως -6.1) -2.7 (-3.6 ως -1.8) Ναι, σε κάποιο βαθμό
ισοζυγισμένες, υποθερμιδικές -6.7 (-12 ως +0.4) -1.1 (-4.1 ως +2.7) Όχι
Δίαιτα + πρόγραμμα άσκησης -7.5 (-15.2 ως -4.2) -3.1 (-9.9 ως 0) Ναι, σε κάποιο βαθμό
Χειρουργική
Γαστρικό bypass -46 (-53 ως -35) -42 (-62 ως -29) Ναι
Χολοπαγκρεατικό bypass -53 (-62 ως -42) -54 (-84 ως -37) Ναι
Κάθετη γαστροπλαστική -41 (-63 ως -25) -25 (-39 ως -17) Ναι, αν και παρατηρείται κάποια ανάκτηση βάρους.
Ρυθμιζόμενος δακτύλιος -31 (-46 ως -22) -34 (-43 ως -28) Ναι, αν και παρατηρείται κάποια ανάκτηση βάρους.

Όμως..

Τα αποτελέσματα της χειρουργικής δεν είναι πάντα προβλέψιμα. Οι χειρουργικές επεμβάσεις μπορούν να περιορίσουν την ποσότητα της καταναλισκόμενης τροφής και να μειώσουν τις απορροφώμενες θερμίδες, δεν επηρεάζουν όμως μακροπρόθεσμα τις συνήθειες, την όρεξη και την ψυχογενή παρόρμηση για φαγητό. Για το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα η επέμβαση θα πρέπει να συνοδεύεται από προσεκτική διατροφή, αύξηση της φυσικής δραστηριότητας και τακτική ιατρική παρακολούθηση για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα. Άν και οι περισσότεροι ασθενείς (περίπου το 75%) διατηρούν το βάρος τους σε ικανοποιητικά επίπεδα για πολλά χρόνια, μπορεί να εμφανιστεί ξανά στο μέλλον κάποια τάση αύξησης βάρους. Για το λόγο αυτό η συνεργασία και η συνέπεια του ασθενούς παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο. Οι ασθενείς οφείλουν να κατανοήσουν ότι η χειρουργική επέμβαση αποτελεί ένα χρήσιμο βοήθημα στον αγώνα κατά της παχυσαρκίας που πρέπει να αξιοποιήσουν αποτελεσματικά οι ίδιοι. Η φυγοπονία, οι συχνές διαιτητικές παρεκτροπές και η ανεξέλεγκτη κατανάλωση γλυκισμάτων, snack ή αλκοόλ είναι δυνατό να «σαμποτάρουν» την επέμβαση και να περιορίσουν την απώλεια βάρους. 

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Buchwald H. Overview of bariatric surgery. J Am Coll Surg. 2002;194:367-375.

Pories WJ, Swanson MS, MacDonald KG, et al. Who would have thought it? An operation proves to be the most effective therapy for adult-onset diabetes mellitus. Ann Surg. 1995;222:339-350.

Dixon JB, O'Brien PE. Health outcomes of severely obese type 2 diabetic subjects 1 year after laparoscopic adjustable gastric banding. Diabetes Care. 2002;25:358-363.

Dixon JB, O'Brien PE. Gastroesophageal reflux in obesity: the effect of Lap-Band placement. Obes Surg. 1999;9:527-531.

Dixon JB, Chapman L, O'Brien P. Marked improvement in asthma after Lap-Band surgery for morbid obesity. Obes Surg. 1999;9:385-389.

Dixon JB, Schachter LM, O'Brien PE. Sleep disturbance and obesity: changes following surgically induced weight loss. Arch Intern Med. 2001;161:102-106.

Dixon JB, Dixon ME, O'Brien PE. Quality of life after Lap-Band placement: influence of time, weight loss, and comorbidities. Obes Res. 2001;9:713-721.

Horchner R, Tuinebreijer W. Improvement of physical functioning of morbidly obese patients who have undergone a Lap-Band operation: one-year study. Obes Surg. 1999;9:399-402.

Schok M, Geenen R, van Antwerpent T, et al. Quality of life after laparoscopic adjustable gastric banding for severe obesity: postoperative and retrospective preoperative evaluations. Obes Surg. 2000;10:502-508.

 

© 2003-2005 goMED Ltd. All rights reserved.