Κοινωνικο-οικονομικές συνέπειες της παχυσαρκίας.

Μια κρυφή παγκόσμια απειλή.

Σκρέκας Γιώργος MD
Χειρουργός - Λαπαροενδοσκόπος.
FH Sp Registrar St' Marys Hospital, London. Δ/ντης Χειρουργικής Μονάδας Παχυσαρκίας ΙΑΣΩ GENERAL.  ΤEL.210 7484185-8 & 6939 193 876  www.skrekas.net. 

Η έντονη βιομηχανοποίηση και η αστικοποίηση του περασμένου αιώνα είχαν σαν συνέπεια την υπερπαραγωγή τροφίμων και τη μείωση της χειρονακτικής εργασίας. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Εταιρεία Μελέτης της Παχυσαρκίας (EASO - European Association for the Study of Obesity) οι σύγχρονες συνθήκες διαβίωσης και διατροφής έχουν δημιουργήσει ένα εξαιρετικά παχυντικό περιβάλλον. Πράγματι η εποχή μας χαρακτηρίζεται από αφθονία και ποικιλλία τροφίμων που προσφέρουν άχρηστη ενέργεια ενώ η ζωή μας γίνεται μέρα με τη μέρα όλο και λιγότερο κοπιαστική. Στις ΗΠΑ η παχυσαρκία έφτασε στα εξωφρενικά επίπεδα του 31% (JAMA - Journal of the American Medical Association -10/9/02) ενώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση ο αριθμός των παχυσάρκων έχει ξεπεράσει τα 135 εκατομμύρια. Δυστυχώς η Ελλάδα κατέχει την πρώτη θέση στην Ευρώπη στην παχυσαρκία των γυναικών με ποσοστό 27,6% ενώ στην παχυσαρκία των ανδρών μοιράζεται τη δεύτερη θέση με την Μεγάλη Βρετανία με ποσοστό 17,8%.

Πριν 2500 χρόνια ο Ιπποκράτης έκανε την παρατήρηση ότι οι παχύσαρκοι έχουν αυξημένη πιθανότητα αιφνίδιου θανάτου. Σύμφωνα με την Καναδική Εθνική Στατιστική Υπηρεσία φαίνεται ότι κάθε χρόνο η παχυσαρκία σκοτώνει διπλάσιο αριθμό ανθρώπων απ' ότι ο συνδυασμός καπνίσματος, αλκοολισμού και οδήγησης σε κατάσταση μέθης. Στον Καναδά για παράδειγμα, το έτος 2004 καταγράφηκαν 10.000 θάνατοι νέων ανθρώπων (12 μέχρι 44 ετών) από επιπλοκές της παχυσαρκίας. Πριν 4 χρόνια ο Αμερικανικός ιατρικός σύλλογος δημοσίευσε στο έγκυρο περιοδικό του (JAMA) μια εμπεριστατωμένη μελέτη για τη θνητότητα της παχυσαρκίας που κατέληγε στο δυσοίωνο συμπέρασμα ότι οι παχύσαρκοι άνδρες θα έχουν κατά 13 χρόνια μικρότερη ζωή. Στην Ευρώπη πεθαίνουν κάθε χρόνο εξ αιτίας επιπλοκών της παχυσαρκίας περίπου 320.000 άνθρωποι. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας τονίζει σε ανακοίνωσή του ότι στην εποχή μας η επιδημία της παχυσαρκίας έχει λάβει μεγαλύτερες διαστάσεις από αυτές των λοιμωδών νοσημάτων και του υποσιτισμού και αποτελεί πλέον τη σοβαρότερη απειλή για τη δημόσια και παγκόσμια υγεία.

Η παχυσαρκία σαν κοινωνικο-οικονομικό πρόβλημα.

Οι κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις της παχυσαρκίας είναι σοβαρές και είναι απότοκες των φυσικών περιορισμών και της νοσηρότητας που τη συνοδεύουν. Περιορισμοί στην κινητικότητα, την εξεύρεση εργασίας, απομόνωση και κοινωνικός στιγματισμός είναι μερικές μόνο απο αυτές. Οι παχύσαρκοι αποκτούν λιγότερους απογόνους (λόγω υπογονιμότητας) και εμφανίζουν πρόωρα προβλήματα υγείας όπως καρδιαγγειακές παθήσεις, οστεοαρθρίτιδα και διαβήτη. Για τους λόγους αυτούς τα εισοδήματα και οι ασφαλιστικές τους εισφορές είναι περιορισμένα ενώ την ίδια στιγμή οι δαπάνες για την αντιμετώπιση προβλημάτων υγείας που σχετίζονται με την παχυσαρκία αυξάνονται με γοργούς ρυθμούς. Η σοβαρότητα του προβλήματος αποδεικνύεται από ορισμένα στοιχεία που παραθέτουμε. Πριν 12 χρόνια (1994) το άμεσο κόστος για νοσηλείες που αφορούσαν παθήσεις σχετιζόμενες με παχυσαρκία στις ΗΠΑ ήταν 52 δις δολλάρια και αντιστοιχούσε στο 5,7% του ετησίου συνόλου των δαπανών για την υγεία. Το ποσοστό αυτό διπλασιάστηκε σε λιγότερο από 10 χρόνια και οι δαπάνες για τον ίδιο λόγο έχουν σήμερα φθάσει το 11% (Finkelstein,Fiebelkorn and Wang, 2003). Στην Ευρωπαϊκή ένωση το ποσοστό αυτό υπολογίζεται σήμερα στο 8-9% αλλά οι ρυθμοί αύξησης είναι εξ ίσου ανησυχητικοί. Η Ευρωπαϊκή Εταιρεία Μελέτης της Παχυσαρκίας εκτιμά ότι άν η παχυσαρκία συνεχίσει να αυξάνεται τα επόμενα χρόνια με τους σημερινούς ρυθμούς, το ποσοστό παχυσαρκίας στην Ευρώπη θα φθάσει το 50% μέχρι το 2030. Στην περίπτωση αυτή (με τα σημερινά δεδομένα) η προβλεπόμενη διόγκωση των δαπανών εξ' αιτίας των νοσηρών συνεπειών της παχυσαρκίας, συνυπολογιζόμενης της απώλειας εισοδήματος και των αναπηρικών συντάξεων,  θα οδηγήσουν αναπόφευκτα σε κατάρρευση τους ασφαλιστικούς φορείς και τα εθνικά συστήματα υγείας.