Σκρέκας Γιώργος MD, ISS, EAES Χειρουργός - Λαπαροενδοσκόπος www.skrekas.net
FH Sp Registrar St' Marys Hospital, London. Δ/ντης Χειρουργικής Μονάδας Παχυσαρκίας ΙΑΣΩ GENERAL. ΤEL.210 7484185 & 6939 193876   

 

Κλινική σταδιοποίηση της παχυσαρκίας  

 

Για να εκτιμήσουμε τη θρεπτική κατάσταση του οργανισμού και να σταδιοποιήσουμε την παχυσαρκία, χρησιμοποιούμε συνήθως το δείκτη Quetelet ή Δείκτη Σωματικού Βάρους (ΔΣΒ - στα Αγγλικά ΒΜI = Body Μass Index). Ο ΔΣΒ προκύπτει όταν διαιρεθεί το βάρος με το τετράγωνο του ύψους, σύμφωνα με τον τύπο:   

ΔΣΒ = Βάρος / Ύψος2  (Kg/m2)

Με το Δείκτη Σωματικού Βάρους γίνεται η παρακάτω κλινική σταδιοποίηση της θρεπτικής κατάστασης (βλέπε τον παρακάτω πίνακα 1). Οι φυσιολογικές τιμές είναι μεταξύ 20-25 Kgr/m2. Στην παχυσαρκία ο ΔΣΒ είναι μεγαλύτερος από 30 Kg/m2. Αυτό πρακτικά σημαίνει υπέρβαση του φυσιολογικού βάρους (πλεονάζον βάρος) κατά 20 τουλάχιστον κιλά. Στον πίνακα 2 εμφανίζεται η θεωρητικά ιδανική σχέση ύψους-βάρους, σε άνδρες και γυναίκες.

 

Πίνακας 1. Κλινική σταδιοποίηση της θρεπτικής κατάστασης
 ΔΣΒ (Kgr/m2)
< 19   Ελλειποβαρής
19 - 25    Φυσιολογικό βάρος
25 - 30    Υπέρβαρος
30 - 35    Παχύσαρκος
35 - 40    Σοβαρή παχυσαρκία
40 - 50    Νοσογόνος παχυσαρκία
> 50   Υπερνοσογόνος (κακοήθης) παχυσαρκία

Πίνακας 2. Θεωρητική ιδανική σχέση Ύψους - Βάρους σε άνδρες και γυναίκες
Ύψος (cm) Ιδανικό Βάρος (Kgr) - Άνδρες Ιδανικό Βάρος (Kgr) - Γυναίκες
152

155

157

160

162

165

168

170

172

175

177

180

183

185

188

190

45 - 57

47 - 60

48 - 61

51 - 64

53 - 65

55 - 68

58 - 71

59 - 72

60 - 74

61 - 76

63 - 79

64 - 81

67 - 84

70 - 86

72 - 89

74 - 91

41 - 50

43 - 52

45 - 54

47 - 57

49 - 59

51 - 62

53 - 64

55 - 67

57 - 69

59 - 72

61 - 74

63 - 77

65 - 79

67 - 82

69 - 84

71 - 87

 

Eπιπτώσεις της παχυσαρκίας στην υγεία.

     

Οι επιπτώσεις της παχυσαρκίας στην υγεία είναι ανάλογες με τη διάρκεια και τη σοβαρότητά της. Όσο ψηλότερος είναι ο Δείκτης Σωματικού Βάρους (ΔΣΒ ή ΒΜΙ), τόσο μεγαλύτερος είναι και ο κίνδυνος εμφάνισης παθολογικών καταστάσεων. 

Στον πίνακα 3 παρουσιάζονται διάφορες παθήσεις που συνδέονται με την παχυσαρκία. 

 

Ποιοι ανήκουν στην ομάδα υψηλού κινδύνου; 


Όταν το πλεονάζον βάρος υπερβαίνει κατά 60% ή περισσότερο το ιδανικό βάρος (περίπου 40-50 κιλά πάνω από το φυσιολογικό), τότε αυξάνουν σημαντικά οι κίνδυνοι για την υγεία και η κατάσταση αυτή χαρακτηρίζεται σαν νοσογόνος παχυσαρκία. Στον πίνακα 4 παρουσιάζεται ο σχετικός κίνδυνος των καρδιαγγειακών επιπλοκών, του διαβήτου και της οστεοαρθρίτιδος σε αναλογία με το ΔΣΒ. Για παράδειγμα ο κίνδυνος διαβήτη και οστεοαρθρίτιδας είναι πενταπλάσιος, ενώ ο κίνδυνος υπέρτασης είναι τριπλάσιος όταν ο ΔΣΒ είναι μεγαλύτερος από 40. Ιδιαίτερα επικίνδυνη θεωρείται η «ανδρικού τύπου» ή «κεντρικού τύπου» παχυσαρκία που χαρακτηρίζεται από την εκλεκτική εναπόθεση του λίπους στην κοιλιά. Όταν η περίμετρος της μέσης είναι μεγαλύτερη από 88cm στις γυναίκες ή 102 cm στους άνδρες, ο κίνδυνος μεταβολικών και καρδιαγγειακών επιπλοκών (διαβήτης, διαταραχές των λιπιδίων του αίματος, στεφανιαία νόσος), είναι εξαιρετικά ψηλός ακόμα και σε περιπτώσεις απλής παχυσαρκίας με ΔΣΒ κατώτερο του 40. 

Πίνακας 3. Παθήσεις που συνδέονται με την παχυσαρκία.

  Διαβήτης

  Άσθμα

  Σύνδρομο υπνικής άπνοιας (sleep apnea syndrome)

  Χρόνια πνευμονοπάθεια

  Υπέρταση

  Υπερλιπιδαιμία - Αρτηριοσκλήρωση

  Καρδιοπάθεια -  Στεφανιαία νόσος

  Υπερπηκτικότητα αίματος

  Θρομβοφλεβίτις

  Πνευμονική εμβολή

  Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση

  Χολολιθίαση

  Λιπώδης εκφύλιση ήπατος

  Οστεοαρθρίτις

  Ουρική νόσος

  Αμηνόρροια, δυσμηνόρροια

  Διαταραχές γονιμότητας

  Κατάθλιψη

  Λοιμώξεις μαλακών μορίων

  Σύνδρομο εγκεφαλικού ψευδοόγκου

  Αυξημένος κίνδυνος ατυχημάτων

  Αυξημένος κίνδυνος κακοήθειας μαστού και γυναικολογικών οργάνων

Πίνακας 4. Σχετικός κίνδυνος παθήσεων που συνδέονται με την παχυσαρκία.

Δείκτης Σωματικού Βάρους (BMI)

18.5 - 24.9   25 - 29.9 30 - 34.9   > 40
 Διαβήτης Τύπου 2 2.03   4.93   10.10   10.65
 Στεφανιαία νόσος   8.84   9.60   16.01 13.97
 Υπέρταση  23.47   34.16   48.95 64.53
 Οστεοαρθρίτις   2.59   4.55 4.66 10.04

Η σχέση μεταξύ παχυσαρκίας και θνητότητας, είναι γνωστή από την εποχή του Ιπποκράτη. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ο κίνδυνος πρόωρου θανάτου είναι για τους παχύσαρκους 12 φορές μεγαλύτερος. Η σχέση παχυσαρκίας - θνητότητας επιβεβαιώθηκε πρόσφατα για άλλη μια φορά απο δύο μεγάλες προοπτικές μελέτες στη Σουηδία και τις ΗΠΑ. Στις μελέτες αυτές που δημοσιεύθηκαν στο έγκριτο ιατρικό περιοδικό New England Journal of Medicine (2007), φάνηκε ότι η παχυσαρκία αυξάνει κατά 30-40% τη θνητότητα από καρδιοπάθειες και καρκίνο. Υπολογίζεται μάλιστα ότι κάθε χρόνο πεθαίνουν πρόωρα 300.000 Αμερικανοί από αιτίες που σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με την παχυσαρκία. Τα αναπνευστικά προβλήματα, η προοδευτική καταστροφή των αρθρώσεων και οι καρδιαγγειακές επιπλοκές οδηγούν συχνά τους παχύσαρκους σε πρόωρη αναπηρία και ανικανότητα με σοβαρές οικονομικές, ψυχολογικές και κοινωνικές επιπτώσεις. Για τους λόγους αυτούς η νοσογόνος παχυσαρκία δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται πλέον από τους ιατρούς σαν αισθητικό πρόβλημα αλλά σαν νόσος που για την αντιμετώπισή της απαιτεί συστηματική θεραπεία με μακροπρόθεσμους στόχους.  

 

 

 

 © 2003-2005 goMED Ltd. All rights reserved.